PDA

View Full Version : Tiểu sử anh Trần Văn Ơn


Sóc Chuyên Môn
02-01-08, 11:11 AM
Trần Văn Ơn sinh ngày 29/05/1931 trong một gia đình nông dân ở xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Cha là ông Trần Văn Nghĩa và mẹ là bà Huỳnh Thị Tửu.

Anh Trần Văn Ơn học hết sơ học tại quê nhà và học hết tiểu học ở thị xã Mỹ Tho

Năm học 1946 – 1947, Trần Văn Ơn học năm thứ nhất bậc cao tiểu học trường Pétrus Trương Vĩnh Ký

Những năm học 1947 – 1948, 1948 – 1949 anh tham gia vào phong trào học sinh yêu nước tại trường, gia nhập Hội học sinh Việt Nam – Nam bộ tích cực nhận nhiệm vụ vận động anh em học sinh tham gia vào các hoạt động chống thực dân Pháp và bè lũ tay sai

Trong công tác cũng như trong học tập, anh luôn tỏ ra khiêm tốn, cầu tiến. chân thành đối với bạn bè. Anh cùng một số bạn tìm đọc sách báo tiến bộ, các tài liệu về chủ nghĩa Mac – xit, về Liên Xô… Việc phổ biến các loại sách báo này trong học sinh được coi là một phần của công tác tuyên truyền.

Trong các cuộc đấu tranh của học sinh như bãi khóa chống độc lập giả hiệu, chống Bảo Đại đến các trường Pétrus Ký và trường Gia Long, đến các buổi lễ tổ chức công khai kỷ niệm các ngày lễ truyền thống cách mạng như ngày 19/05, ngày 23/09… trong các trường, anh Trần Văn Ơn đều có mặt trong quần chúng cốt cán tham gia tổ chức tại trường.

Anh còn được Đàng, đoàn học sinh phân công đi học hè tại các trường tư thục để tìm quần chúng tốt tổ chức thêm mạng lưới cơ sở của Hội học sinh Việt Nam.

Năm 1950, anh là học sinh năm thứ nhất Ban tú tài (lớp seconde) trường trung học Pétrus Ký.

Ngày 08/01/1950, với chiếc xe đạp cũ kĩ, cái nón “Casque” trắng cố hữu, Trần Văn Ơn không mệt mỏi chạy đến nhà các bạn, thông báo mục đích tổ chức cuộc xuống đường của học sinh Sài Gòn – Chợ Lớn vào sáng ngày 09/01/1950, và vận động bè bạn, vô số học sinh đến họp mặt đông đảo trước Nha Học chính

Anh Trần Văn Ơn cùng với các anh chị em tìm thêm sơn cọ, viết thêm nhiều biểu ngữ nêu yêu sách của học sinh; vừa hăng hái làm việc vừa vui vẻ động viên nhau giữ vững ý chí bất khuất của thanh niên trước nhục mất
nước, trước kẻ thù được trang bị tận răng đang phô trương lực lượng xung quanh công viên, sẵn sàng dùng bạo lực đề chấn áp các bạn học sinh

Vào lúc 13 giờ ngày 09/01/1950 chưa hết giờ giải quyết nguyện vọng của học sinh do Thủ hiến cam kết, chính quyền Sài Gòn phản bội, tung ra lực lượng cảnh sát hùng hậu kết hợp lính lê dương, vũ trang bằng dùi cui súng máy, súng ngắn. gậy gộc… tràn ra công viên đàn áp lực lượng học sinh yêu nước. Một cuộc đàn áp đẫm máu diễn ra trước sự phẫn nộ của đông đảo đồng bào đến tiếp sức động viên cho đoàn học sinh biểu tình.

Anh Ơn cùng một số học sinh lớn tuổi phải đưa lưng hứng chịu những trận đánh bằng dùi cui, gậy gộc để che cho các học sinh nhỏ tuổi, các nữ sinh chưa kịp thoát ra. Cuối cùng nhóm học sinh còn lại mặc dù rất kiên cường chống trả, nhưng bị bao vây, trên mình đầy thương tích… phải tháo lui vượt hàng rào kẽm gai sang những dãy nhà bên cạnh. Anh Trần Văn Ơn không quản ngại khó khăn đạp đổ hàng rào sắt, dẫn một số anh chị học sinh lui vào góc tường sau một toà nhà và lần lượt đưa từng anh chị em vượt tường thoát ra ngoài.

Bọn cảnh sát bắt đầu nổ súng, khép dần thế bao vây – người nữ sinh sau cùng vừa thoát ra khỏi đầu tường thì bọn cảnh sát xuất hiện sau lưng anh, nhiều loạt đạn nổ về phía anh và một phát đạn đã hạ gục anh gần chân tường mà trong tay anh không một tấc sắt. Nhiều học sinh ở phía trước gian nhà chạy đến giúp đỡ anh, nhưng bọn cảnh sát man rợ đã đây lui bằng dùi cui, súng lục… Anh Trần Văn Ơn đã anh dũng ngã xuống. Hơn 60 anh chị em học sinh còn trong vòng vây bị vùi dập dưới những trận đòn khốc liệt. Sau đó chúng đem các học sinh bị thương vứt vào một phòng cấp cứu ở bệnh viện.

Tin anh Trần Văn Ơn hy sinh đã nhanh chóng lan truyền đi khắp nơi trong thành phố. Đồng bào cả nước xúc động trước sự hy sinh của người thanh niên dũng cảm khi anh chỉ mới 19 tuổi. Lòng căm thù giặc trào dâng, ngày 12/01/1950 cả thành phố xuống đường đưa tiễn anh như đưa tiễn một người anh hùng về nơi an nghỉ cuối cùng. Anh đã hiến dâng dòng máu của mình để điểm son thêm trang vàng lịch sử đấu tranh của thanh niên học sinh và nhân dân Sài Gòn – Chợ Lớn, làm rạng rỡ thêm truyền thống kiên cường bất khuất vì đồng bào vì Tổ quốc của thanh niên học sinh Việt Nam.

Starfish Hoàng Yến
05-01-08, 07:02 PM
http://svvn.ru/hinhbaiviet/9_01_07/10.jpg
Vào ngày 9-1-1950, một cuộc biểu tình của hàng ngàn học sinh đấu tranh đòi chính quyền trả tự do cho một số học sinh bị bắt tại Sài Gòn. Cảnh sát đàn áp, Trần Văn Ơn trúng đạn hi sinh. Tang lễ Trần Văn Ơn đã trở thành một cuộc biểu dương khổng lồ của lòng yêu nước.

Trích đăng hồi ức của ông Lê Trung Nghĩa - cựu học sinh nội trú Trường Pétrus Ký - về sự kiện đáng nhớ đó của 57 năm trước.

Ngòi pháo 9.1- Kỳ 1: Cuộc biểu tình 9-1


Khoảng 7g30 sáng 9-1-1950, 30 HS chúng tôi đại diện cho toàn thể HS nội trú Trường trung học Pétrus Ký đã có mặt tại địa điểm tập trung trên đường d’Espagne (nay là Lê Thánh Tôn), trước Nha học chánh Nam Việt.

Tại đây đã có chừng 300 HS các trường trung học Pháp - Việt tại Sài Gòn: Chasseloup Laubat, Marie Curie, Taberd..., Gia Long, Huỳnh Khương Ninh, Việt Nam học đường, Lê Bá Cang, Nguyễn Văn Khuê, Mỹ thuật Gia Định... và một số sinh viên trường luật, trường y dược, trường công chánh, trường khoa học tụ tập. Chúng tôi đến đây để đòi Nha học chánh can thiệp với công an trả tự do cho số anh chị HS đã bị bắt trước đó.

Cuộc thương thuyết bất thành

Mỗi trường đều có cử HS vào ban đại diện, xin gặp trực tiếp giám đốc Nha học chánh để trao đơn thỉnh nguyện. Số lượng HS đến tham dự càng lúc càng đông, chiếm chật hai bên lề đường. Và rồi, nhiều tấm biểu ngữ giương cao, nội dung: “Yêu cầu thả tự do cho tất cả HS đã bị bắt, cho họ trở lại trường tiếp tục học”, đòi mở cửa trường công, không được vô cớ bắt giữ HS... Vừa để đe dọa, vừa đề phòng, đối phó với mọi trường hợp bất trắc, nhà đương cuộc Pháp - Việt huy động bốn xe vòi rồng và lính chữa lửa đến chốt ở ngã tư d’Espagne - Paul Blanchy (Lê Thánh Tôn - Hai Bà Trưng) và rất nhiều cảnh sát trang bị súng lục, dùi cui (matraque), gậy cầm tay...

http://svvn.ru/hinhbaiviet/9_01_07/11.jpg
Biểu tình trước dinh thủ hiến Nam phần (bây giờ là Bảo tàng TP.HCM) -
ngày 9-1-1950 - Ảnh tư liệu


Ban đại diện HS gồm có 11 người, trong đó có ba giáo viên Trường Huỳnh Khương Ninh, một giáo viên Trường Lê Bá Cang và bảy đại biểu HS với thái độ nhã nhặn nhưng kiên quyết, đòi gặp ông giám đốc. Trước tình thế này, ông Nguyễn Thành Giung không còn cách nào khác, phải tiếp đại diện HS. Cũng với thái độ khôn khéo, ông nói rằng không đủ thẩm quyền giải quyết các yêu cầu của HS; đề nghị đoàn HS nên cử đại diện lên gặp thượng cấp và khuyên HS hãy tự giải tán!

Chúng tôi hội ý chớp nhoáng, quyết định đưa đoàn HS đến gặp thủ hiến Nam Việt Trần Văn Hữu. Bấy giờ khoảng hơn 9g, đoàn HS tự xếp vào hàng ngũ kéo nhau đến dinh thủ hiến đường Lagrandière (bây giờ là Bảo tàng TP.HCM, đường Lý Tự Trọng). Các anh cầm biểu ngữ đi trước, ban đại diện HS theo sau đi đường d’Espagne ngang dinh đốc lý (Mairie de Saigon, nay là trụ sở UBND TP.HCM), đến ngã tư quẹo đường Pellerin (Pasteur) tiến đến đường Lagrandière thì gặp chướng ngại. Cảnh sát Pháp - Việt chốt chặn không cho đoàn HS theo đường Lagrandière đến trước dinh thủ hiến. Nhiều xe vòi rồng được điều đến, nằm chực sẵn ở đây.

Đại diện HS thương lượng với viên chỉ huy cảnh sát xin mở đường cho đoàn HS đến trực tiếp trao đơn thỉnh nguyện tận tay ông thủ hiến rồi giải tán ngay. Cuộc thương thuyết bất thành. HS cương quyết tiến bước, phía sau tràn tới làm áp lực. Cảnh sát dàn hàng ngang, mấy tên Tây dùng dùi cui quất tới tấp dồn đoàn biểu tình sang bên kia đường. Chúng bị HS đánh trả bằng gạch, đá, giày dép... Xe vòi rồng bắt đầu xịt nước vào đoàn biểu tình. Ban đầu vòi nước xịt lên cao, tia nước nhỏ, sau xịt thẳng vào đám đông, nước bắn ra rất mạnh làm HS té sấp té ngửa. Nhưng các nữ sinh không sợ, kêu nhau xoay lưng hứng chịu. Cuộc xô xát căng hơn, gạch đá bay tới tấp vào lực lượng cảnh sát đàn áp. Cảnh sát còn ít, lực lượng mỏng, yếu thế co cụm. Trong lúc đó, các xe vòi rồng được đại diện HS thuyết phục ngưng xịt nước, tự động gom đồ nghề, co vòi, trước khi rút lui còn tuyên bố không can thiệp, không đàn áp HS đi trình bày nguyện vọng.



http://svvn.ru/hinhbaiviet/9_01_07/12.jpg
Cảnh sát tập trung chuẩn bị đàn áp - Ảnh tư liệu


“Không giải quyết nguyện vọng, không về”

Lúc bấy giờ HS từ các trường kéo đến có trên số ngàn. Nút chặn của cảnh sát tan vỡ. Đoàn HS đến trước dinh thủ hiến, cử đại diện tiếp xúc, đòi gặp trực tiếp Trần Văn Hữu. Trong sân dinh có rất nhiều quân đội võ trang và cảnh sát Pháp - Việt. Chung quanh dinh đều có lính canh gác nghiêm mật. Trước dinh, đường Lagrandière từ ngã tư Pellerin đến ngã tư Mac Mahon (Nam Kỳ Khởi Nghĩa) dày đặc cảnh sát tay lăm lăm khẩu súng, làm hàng rào. Mấy tên biện chà mặt mày đằng đằng sát khí, chờ lệnh là xông tới đánh đập HS. Trên các “lô cốt” khám lớn Sài Gòn (bây giờ là vòng rào thư viện) Lagrandière - Mac Mahon - d’Espagne - Filippini (Nguyễn Trung Trực) có chong các họng súng máy vào đoàn HS.

Cảnh sát dùng loa kêu gọi HS giải tán và bắn chỉ thiên thị oai. Vẫn không kết quả, chúng chĩa súng bắn trên mặt đường, lửa văng tung tóe, một HS bị đạn lạc trúng vào chân. HS chạy dạt vào công viên sơ cứu ở chỗ mấy cây đa cổ thụ, rồi làm cáng khiêng anh HS đặt trước dinh thủ hiến; la ó, phản đối hành động dã man, khát máu của cảnh sát đã bắn HS vô tội. Trước sự kiện này, toán lính cảnh sát rút vào trong sân dinh, chốt chặn bãi bỏ, thay vào đó cả đội quân lê dương võ trang súng nhẹ làm hàng rào bên ngoài tiền đình dinh thủ hiến. Không khí tự nhiên như lắng xuống, không có thỏa thuận gì mà như có cuộc “ngưng chiến” tạm thời.

Hàng ngàn nam nữ HS tập trung trên sân cỏ công viên. Đầy ắp trên các vỉa hè xung quanh, rất đông phụ huynh và đồng bào các giới đem nước đá, nước chanh, bánh mì, bánh bao... đến tiếp tế, thăm hỏi và động viên. HS các trường tiểu học lân cận hay tin cũng tự động kéo đến ủng hộ các anh, các chị mình tranh đấu. Hàng trăm xe đạp, cặp vở, giày dép HS bỏ liều trên các vỉa hè, chỉ có lèo tèo đôi ba HS coi giữ. Đoàn HS biểu tình như được tăng thêm sức mạnh. Các anh tuyên bố: “Thủ hiến Trần Văn Hữu không giải quyết nguyện vọng chánh đáng, HS không về!”.

12g30, dinh thủ hiến cho người ra gặp đại diện HS thông báo Trần Văn Hữu bằng lòng tiếp đại diện HS trước thềm dinh thủ hiến. Bên cạnh Trần Văn Hữu có cò mật thám Bazin. Cả hai bảo rằng năm HS bị bắt là do tòa án binh giam giữ ở khám lớn Sài Gòn theo lệnh của tư lệnh quân đội Pháp ở Đông Dương, tướng Carpentier, nên không thể thả ngay được. Hữu bảo ban đại diện nộp danh sách HS bị bắt cho y xem xét, 15 phút sau HS phải giải tán, đến 13g30 sẽ không còn ai lảng vảng trước dinh. Anh em ước đoán ít nhất cũng có vài ba mươi HS các trường công lập, tư thục đã bị bắt giữ thời gian qua, nhưng trong tay ban đại diện lúc này chỉ có tên năm người. Thực chất tổ chức biểu tình là nhằm vạch mặt bọn bù nhìn thân Pháp nghe lời Tây đánh bắt con em mình; một món quà phủ đầu tặng Bảo Đại, quốc trưởng bù nhìn và chính phủ của ông. Ban đại diện HS không nắm được danh sách các bạn còn đang bị giam cầm. Chúng tôi, Huỳnh Thu Chơn và Lê Trung Nghĩa, được cử cấp tốc đi tìm dược sĩ H.. Chúng tôi chạy vội lại đường Le Grand de la Liraye (Điện Biên Phủ) cũng không có thêm tên HS nào. Anh em chúng tôi chưa hết băn khoăn thì tình hình trở nên khác lạ. Xe nhà binh chạy đến đổ xuống cả đại đội lính lê dương có võ trang. Cảnh sát ở các bót cũng được gọi tới tăng cường. Nhiều tên cầm khiên mây và gậy.

Xe đi chầm chậm, đoàn người trùng trùng điệp điệp theo sau. Dân số Sài Gòn - Chợ Lớn lúc đó chưa đến 2 triệu, vậy mà có hơn 300.000 người đưa tiễn Trần Văn Ơn. Chưa bao giờ tinh thần yêu nước sục sôi như thế.

Starfish Hoàng Yến
05-01-08, 07:06 PM
http://svvn.ru/hinhbaiviet/9_01_07/13.jpg
Lúc bấy giờ, theo đồng hồ tay của chúng tôi là 13g20, còn 10 phút nữa mới hết hạn định của thủ hiến Trần Văn Hữu, bỗng nhiên có nhiều tiếng tu huýt hoét lên nghe rợn người, cổng dinh thủ hiến mở toang, hàng trăm cảnh sát tràn ra đường vung gậy, dùi cui quất túi bụi vào học sinh, bất kể nam nữ lớn nhỏ, rượt đuổi tán loạn, đẩy lùi đoàn biểu tình. Một số học sinh bị đánh; một số khác ném gạch đá vào bọn đàn áp, mở đường cho học sinh chạy.


“Tôi lạy người anh hùng dân tộc”
Anh Trần Văn Ơn bị trúng đạn khi đang đỡ học sinh trèo lên đống củi chất sát rào để vượt tường. Có lẽ chúng tưởng lầm anh Ơn lấy củi ném chống lại chúng. Bấy giờ tôi đang lúng túng, nghe súng nổ, rồi có một học sinh mang kính cận chạy nhào lại tôi, la to: “Có anh bị bắn chết rồi”. 16g30, chúng tôi được tin đích xác: anh Trần Văn Ơn, học sinh nội trú lớp seconde Trường Pétrus Ký, bị bắn chết trong cuộc biểu tình. Thi hài anh còn nằm trong nhà xác Bệnh viện Chợ Rẫy, đường Thuận Kiều. Tin còn cho biết thêm có bốn học sinh bị thương ở đầu và 27 học sinh bị thương nặng đang nằm tại Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Sài Gòn.

Anh em trong ban đại diện học sinh nội trú họp ngay. Một mặt thông báo cho toàn trường, thông báo với ban giám hiệu và tất cả giáo sư, thông báo với báo chí công khai nhờ loan tin khẩn cấp. Mặt khác cử 12 học sinh nội trú từ lớp đệ tam trở lên thay phiên nhau trực 24/24 giờ tại nhà xác, canh giữ thi hài anh Ơn, đề phòng bọn xấu chở giấu đi nơi khác. Cử đại diện liên lạc gia đình anh Ơn; cử đại diện đấu tranh với giới cầm quyền đòi đem xác anh Ơn về quàn tại Trường Pétrus Ký làm lễ truy điệu năm ngày và an táng trang trọng tại đất thánh Tây (tức nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi - bây giờ là công viên Lê Văn Tám). Bọn chúng không cho quàn thi hài tại trường, buộc tẩn liệm xong thì chôn ngay ở nghĩa trang Chí Hòa (nghĩa địa công cộng - bây giờ là công viên Lê Thị Riêng).


http://svvn.ru/hinhbaiviet/9_01_07/14.jpg
Người dân xuống đường trong đám tang anh Trần Văn Ơn - Ảnh tư liệu


Cuộc đấu tranh gay gắt và quyết liệt. Sau cùng bọn chúng nhượng bộ cho quàn xác ba ngày nhưng để tại nhà vĩnh biệt đường Thuận Kiều, sau đó đưa an táng ở nghĩa trang Chợ Lớn (trước sân banh Renault, nay là sân vận động Thống Nhất). Ngôi mộ anh Ơn nằm trong khu nghĩa trang nay đã cải tạo, xây dựng đại học xá cho sinh viên ĐH Kỹ thuật Phú Thọ (nay là ĐH Bách khoa).

Đại diện học sinh đòi được thiết lập bàn thờ, đặt linh vị Trần Văn Ơn và tổ chức lễ truy điệu tại Trường Pétrus Ký. Toàn thể học sinh Pétrus Ký quyết định để tang tưởng nhớ anh Ơn. Tất cả đều mang băng đen hoặc ở cánh tay, ở ngực áo hay cổ áo. Băng tang do các nữ sinh làm một kiểu, một cỡ. Ban tổ chức thông báo quyết định: học sinh toàn thành phố nghỉ ba ngày để lo lễ tang anh Trần Văn Ơn và lễ tang sẽ được cử hành vào sáng 12-1-1950.

Từ 10 đến 12-1-1950, hàng trăm đoàn đại biểu đại diện cho đồng bào các giới ở Sài Gòn - Chợ Lớn và các tỉnh lân cận (ở xa thì gửi điện văn, điện tín chia buồn): công nhân, lao động, nông dân, tiểu thương, công kỹ nghệ gia, công - tư chức, trí thức, tôn giáo, các ngành nghề tự do... mang tràng hoa đến viếng, thắp hương tưởng niệm Trần Văn Ơn, dòng người như nước chảy từ sáng đến 9 giờ tối mới dứt (10 giờ là giới nghiêm).

Các anh Nguyễn An Tịnh và Hồng Điểu đã ghi lại trong bài “Một ngày đáng nhớ: 9-1-50” như sau: “Đặc biệt là số người đến viếng, tuy đông như vậy nhưng ai cũng im lặng, nói rất khẽ. Một không khí trầm mặc lắng xuống toàn thành phố. Cả thành phố đều đến với thanh niên học sinh để bày tỏ một tấm lòng. Chúng tôi rất xúc động khi thấy một bà cụ già lom khom đến viếng, cụ vái lạy trước bàn thờ anh Trần Văn Ơn. Chúng tôi vội vã đỡ cụ dậy, xin cụ miễn cho vì anh Ơn tuổi chỉ đáng con cháu cụ, cụ bảo: “Tôi không lạy anh Trần Văn Ơn bình thường. Tôi lạy người anh hùng dân tộc”. Rất nhiều vị trí thức, nhân sĩ tên tuổi của Sài Gòn. Cả ngày 10 và 11-1 dành cho lễ viếng kéo dài đến đêm mà không dứt. Vòng hoa có đến hàng ngàn”.

Năm ấy, anh Trần Văn Ơn 19 tuổi.

1/6 người dân Sài Gòn - Chợ Lớn xuống đường

Sáng 12-1-1950, hàng chục ngàn học sinh sinh viên đã tề tựu chật sân trường và sân vận động trong khuôn viên. Các cụ, cô bác và các lớp tuổi từ 11, 12 trở lên tự động tập trung hàng hàng lớp lớp chật hết các nẻo đường dẫn về Trường Pétrus Ký và dọc hai bên lề đường dẫn về nghĩa trang Chợ Lớn, đông chật người là người. Đúng 7g30, đoàn khởi hành đi theo lộ trình từ Trường Pétrus Ký ra đường Nancy (Nguyễn Văn Cừ), theo vòng xoay đi đường Frédéric Drouhet (Hùng Vương), quẹo đường Armand Rousseau (Nguyễn Chí Thanh) vòng ngã sáu, đi thẳng ngang qua Hãng Bière Larue thẳng đến nhà vĩnh biệt đường Thuận Kiều, nơi quàn quan tài anh Ơn.


http://svvn.ru/hinhbaiviet/9_01_07/15.jpg
Trên ngực áo mỗi người đi đưa tiễn anh Trần Văn Ơn đều cài mảnh tang đen - Ảnh tư liệu


Dẫn đầu là những biểu ngữ do học sinh nội trú cầm giương cao, tiếp đến là xích lô chở bức ảnh bán thân của anh Ơn cùng vò hương tỏa khói nghi ngút, rồi đến gần trăm xích lô chở các tràng hoa. Biểu ngữ đoàn đại biểu giới trí thức cũng do học sinh nội trú Pétrus Ký cầm. Trong số này có cụ bác học Lưu Văn Lang, hai phụ nữ người Pháp là bà Phạm Ngọc Thạch và bà Hoàng Quốc Tân, hàng trăm ngàn người theo sau các biểu ngữ của mình. Đoàn đến ngã sáu tiếp giáp các đường Lacaze (Nguyễn Tri Phương), Le Grand de la Liraye (Điện Biên Phủ) thì gặp 50 học sinh Trường tiểu học Bàn Cờ do thầy cô hướng dẫn, đón tại đây.

Các em tự động xếp hàng đi dọc hai bên xe chở di ảnh Trần Văn Ơn. Xe đi chầm chậm, đoàn người trùng trùng điệp điệp theo sau. Hai bên đường dọc lộ trình, đồng bào đón chờ nối tiếp càng lúc càng đông (báo chí lúc bấy giờ ước lượng có trên 300.000 người. Dân số Sài Gòn - Chợ Lớn hồi đó chưa đến 2 triệu, mà có đến hơn 1/6 người xuống đường thì quả là con số kỷ lục).

Đến 9g30, đoàn học sinh theo di ảnh Trần Văn Ơn dẫn đầu mới đến cổng nhà vĩnh biệt, đã có 10 học sinh nội trú kề vai vào quan tài anh Ơn chầm chậm khiêng ra giữa rừng người và hàng trăm tràng hoa, hàng trăm biểu ngữ. Mọi người xúc động cúi đầu lặng lẽ theo sau quan tài đưa Trần Văn Ơn về nơi an nghỉ cuối cùng. Nghĩa trang Chợ Lớn hồi này chỉ có xóm nhà lá bình dân lao động, đất rộng người thưa. Đất thánh là một vùng rộng thênh thang, có nhiều ngôi mộ và nhiều cây cổ thụ cao ngất. Sân Renault còn là bãi đất rộng, rào giậu đổ nát. Cả trăm ngàn người tụ về một vùng mộ địa hoang vu.

Hàng trăm biểu ngữ, chủ yếu là vải trắng chữ đen, hoặc ngược lại, di chuyển nhấp nhô trên biển người; không có tiếng sóng ầm ào mà có tiếng sóng ở trong lòng. Mọi người lắng nghe theo sự điều động của máy phóng thanh, chấp hành tuân thủ theo lời ban trật tự. Có hàng chục điếu văn đọc trước huyệt mộ anh Ơn, bày tỏ lòng xót thương, tiễn biệt Trần Văn Ơn.

Đám tang anh Trần Văn Ơn được tổ chức lớn lao, được đồng bào đưa tiễn đông đảo là biểu lộ tinh thần yêu nước, như một lời kêu gọi mãnh liệt và tha thiết nhất gửi đến đồng bào cả nước, đặc biệt là giới học sinh sinh viên trí thức đứng lên vì dân tộc, vì Tổ quốc chống ngoại xâm, đồng thời cũng là lời tố cáo trước dư luận trong nước và trên thế giới những hành động vô nhân đạo của thực dân Pháp và tay sai. Ngày 9-1 trở thành ngày lịch sử đấu tranh của thanh niên học sinh sinh viên VN.